Patou w swojej ojczyznie.

        W swojej ojczyznie ,francuskich Pirenejach ,ten du?y pies górski zwany jesy od dawien dawna "patou".
Nie nale?y myli? go z mniejszym owczarkiem pirenejskim.
Pireneje,góry ci?gn?ce si? na obszarze o d?ugo?ci 450 km i szeroko?ci 100-150 km,oddzielaj? pó?wysep Iberyjski od pozosta?ej cz??ci Europy .Dwie trzecie gór nale?? do Hiszpanii, jedna trzecia do Francji.
Pireneje francuskie s? dzisiaj ?atwo dost?pne,a w zwi?zku z tym g?sto zaludnione.W okolicy gor?cych zróde? powsta?y znane miejscowo?ci wypoczynkowe.Cz??? hiszpa?ska jest stosunkowo rzadko zasiedlona.Dla du?ej grupy ludno?ci podsaw? utrzymania jest ci?gle jeszcze hodowla owiec i kóz.W ?redniowieczu Pireneje by?y trudno dost?pne i w otoczonych ze wszystkich stron górami dolinach mog?y wykszta?ci? si? lokalne rasy psów pasterskich  i owczarskich.
    Du?e psy,okre?lane mianem "psów niedzwiedzich", chroni?y stada byd?a i owiec.Nie musia?y pe?ni? funkcji psów stró?uj?cych czy zaganiaj?cych jak na przyk?ad owczarek ,lecz by?y po to ,by broni? stada przed z?odziejami,
wilkami i niedzwiedziami.
Obok nich by?y tak?e patou,jak opisuje pochodz?cy z  roku 1407 dokument sporz?dzony przez historyka Bourdeta,pies stró?uj?cy w zamkach,pa?acach i na murach miejskich.Z zachowanego do czasów dzisiejszych dokumentu dowiadujemy si?,?e hrabiowie z Foix,których najbardziej znanym przedstawicielem  by? Gaston Phoebus,który w roku 1387 napisa? ksi??k? o polowaniu ,kazali du?ym psom patou strzec w nocy swoich zamkó w Foix i Lourdes.Psy te ,pojedynczo lub te? w grupach ,a czasem tak?e w towarzystwie ?o?nierzy ,obchodzi?y regularnie mury zamków.
Relief na bramie Narbonnaise w Carcassonne przedstawia ?o?nierzy królewskich w towarzystwie tych w?a?nie psó
(relief zosta? podobno zniszczony w czasie rewolucji).
Najwa?niejszym zadaniem psów by?o jednak ,jak ju? wspomniano ,ochranianie stad byd?a i owiec na odleg?ych górskich ??kach .Pierwsza wzmianka o tym pochodzi z roku 1441.Mo?emy jednak bez wahania przyj??,?e psy
pe?ni?y te w?a?nie zadania ju? ca?e stulecia wcze?niej,z pewno?ci? od momentu ,kiedy w okolicach tych pojawili si? pasterze ze swoim byd?em i owcami.Dla obrony przed atakiem wilków czy niedzwiedzi  psy nosi?y dziewi?cio centymetrowej szeroko?ci ?elazne ko?nierze z d?ugimi na trzy centymetry kolcami .
Ko?nierze te ,trudno nazwa? je przecie? obro?ami,zobaczy? mo?na do dzisiaj w muzeach pirenejskich miast,jak równie? w Musee National des Arts et Traditions Populaires w Pary?u.Przy odrobinie szcz??cia mo?na znalez?  na pchlich targach w Lourdes,Argeles,Bagneres i innych miastach.


Hans Raber
Encyklopedia Psów Rasowych.